آخرین بهروزرسانی: ۳۰ مهر ۱۴۰۵ | نویسنده: تیم هلثامین
با خشک شدن هوا، پاشنه پا زودتر از بقیه بدن واکنش نشان میدهد: اول زبر و زرد میشود، بعد ترکهای ریز و گاهی ترکهای عمیق و دردناک. خبر خوب این است که بیشتر ترکهای پاشنه با مراقبت منظم در خانه بهتر میشوند، به شرط اینکه کرم ترک پا را درست انتخاب کنید. در این راهنمای فروشگاه هلثامین توضیح دادهایم ترک پاشنه پا از کجا شروع میشود، درصد اوره در کرم چه فرقی میکند، دو کرم ترک پای موجود در هلثامین دقیقاً چه ترکیبی دارند و روتین شبانه درمان ترک پا چطور است.
خلاصه در یک نگاه
- ترک پاشنه از پوست خشک و ضخیم (پینه) دور لبه پاشنه شروع میشود؛ فشار وزن بدن این پوست سفت را از هم باز میکند.
- آکادمی پوست آمریکا (AAD) برای پاشنه ترکخورده کرمی با ۱۰ تا ۲۵ درصد اوره، آلفا هیدروکسی اسید یا سالیسیلیک اسید پیشنهاد میکند.
- اوره تا حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد بیشتر مرطوبکننده است و در درصدهای بالاتر نقش نرمکننده پوست ضخیم (کراتولیتیک) پررنگتر میشود.
- کرم ترک پا را تا ۵ دقیقه بعد از حمام روی پوست هنوز نمناک بزنید و شبها جوراب نخی بپوشید.
- دیابت، ترک خونریز، قرمزی و گرمی یا بهتر نشدن بعد از یک هفته یعنی باید پزشک یا پادیاتریست پا را ببیند.
چرا پاشنه پا ترک میخورد؟
ترک پاشنه پا تقریباً همیشه از خشکی و ضخیم شدن پوست شروع میشود. طبق DermNet، مرجع پوست نیوزیلند، اول پوست دور لبه پاشنه خشک، سفت و گاهی زرد یا قهوهای میشود (پینه). وقتی روی پا میایستید، بالشتک چربی زیر پاشنه زیر وزن بدن به طرفین پهن میشود و این پوست سفت که انعطاف ندارد، از هم باز میشود (منبع). به همین دلیل ترکها معمولاً روی لبه پاشنه و به شکل خطوط عمودی دیده میشوند.
عوامل زیر احتمال ترک پاشنه پا را بیشتر میکنند (بر اساس DermNet و راهنمای bpac نیوزیلند):
- پوست خشک، پینه یا میخچه روی پا
- ایستادن طولانی، بهخصوص روی کف سخت
- اضافه وزن
- پابرهنه راه رفتن، دمپایی و کفشهای پشتباز که بالشتک پاشنه را مهار نمیکنند
- بیماریهایی که پوست را خشک میکنند، مثل دیابت و کمکاری تیروئید، و مشکلات پوستی مثل اگزما و پسوریازیس کف پا
چرا ترک پا در پاییز و زمستان بیشتر میشود؟
هوای سرد و خشک و بخاری روشن رطوبت پوست را کم میکنند و در این فصل خیلیها دوش داغ و طولانی میگیرند. AAD توصیه میکند حمام یا دوش ۵ تا ۱۰ دقیقه باشد، چون خیس ماندن طولانی پوست را خشکتر میکند (منبع). اگر پوست بدنتان هم در زمستان خشک میشود، مقاله احیای پوست خشک در فصل سرما را هم ببینید.
ترک پا و دیابت
- در افراد دیابتی که حس پا کم شده (نوروپاتی)، ترک پاشنه میتواند به زخم پای دیابتی تبدیل شود.
- اگر دیابت دارید، پاها را هر روز نگاه کنید و ترک عمیق، خونریزی، قرمزی یا ترشح را زود به پزشک نشان دهید.
- پینه را خودتان با تیغ یا قیچی نتراشید.
کرم ترک پا باید چه ترکیباتی داشته باشد؟
کرم ترک پای خوب معمولاً سه کار را با هم انجام میدهد: آب را به لایه بیرونی پوست برمیگرداند، پوست ضخیم را نرم میکند و روی پوست لایهای میسازد که جلوی تبخیر آب را بگیرد. DermNet اوره، سالیسیلیک اسید و آلفا هیدروکسی اسیدها را از ترکیبات رایج کرمهای پاشنه نام برده است (منبع).
| گروه | کار اصلی | نمونه ترکیبات |
|---|---|---|
| آبرسان و نرمکننده پوست ضخیم | آب را در لایه بیرونی پوست نگه میدارد و پوست سفت را نرم میکند | اوره، لاکتیک اسید و لاکتاتها، سالیسیلیک اسید، گلیسیرین |
| پوشاننده (اکلوزیو) | روی پوست لایه میسازد و جلوی تبخیر آب را میگیرد | وازلین، موم زنبور عسل، شیباتر، دایمتیکون، لانولین |
| ترمیمکننده و تسکیندهنده | به آرام شدن و ترمیم پوست کمک میکند | دکسپانتنول (پانتنول)، آلانتوئین |
کرم ترک پا لازم نیست همه این ترکیبات را داشته باشد، ولی بهتر است دستکم یک ترکیب از گروه اول (آبرسان یا نرمکننده پوست ضخیم) و یک ترکیب از گروه دوم (پوشاننده) را داشته باشد.
درصد اوره در کرم ترک پا؛ ۱۰ درصد کافی است؟
اوره در پوست سالم هم وجود دارد و جزو عوامل مرطوبکننده طبیعی پوست است. اثرش به درصد بستگی دارد. در یک مرور منتشرشده در International Journal of Clinical Practice، اوره در سه گروه درصد دستهبندی شده است (منبع):
| درصد اوره | اثر اصلی | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| ۲ تا ۱۲ درصد | مرطوبکننده | پوست خشک بدن، خشکی سالمندی، اگزما |
| ۱۵ تا ۳۰ درصد | نرمکننده پوست ضخیم (کراتولیتیک) | ضخیم شدن خفیف تا متوسط و گسترده پوست (هایپرکراتوز) |
| ۴۰ تا ۵۰ درصد | لایهبرداری قوی | پینه شدید و موضعی، ناخن ضخیم؛ معمولاً با نظر پزشک |
پس کرم ترک پا با اوره ۱۰ درصد درست در مرز این دو گروه است: بیشتر از هر چیز مرطوبکننده است و پوست زبر را هم نرم میکند. AAD برای پاشنه ترکخورده بازه ۱۰ تا ۲۵ درصد را پیشنهاد میکند (منبع). در مطالعات هم یک امولسیون اوره ۱۰ درصد، که سه بار در روز به مدت سه روز روی پاشنه زده شد، آب آزاد پوست را در مقایسه با پایه بدون اوره بیشتر کرد (مرور Pan و همکاران) و در گزارش bpac، کرم اوره ۲۵ درصد بعد از چهار هفته درد، خشکی و پوستهریزی پاشنههای ترکخورده را بهتر کرد (منبع).
نکته عملی: اگر پاشنه فقط زبر و خشک است یا ترکهای سطحی دارد، کرم اوره ۱۰ درصد شروع مناسبی است. برای پینه خیلی ضخیم، اوره با درصد بالاتر یا کرمهای نسخهای ممکن است لازم شود که بهتر است با نظر پزشک یا داروساز انتخاب شود. اوره روی ترک باز ممکن است بسوزاند؛ اگر سوزش ادامه داشت، تا بسته شدن ترکها کرم پوشاننده ملایمتر بزنید.

اگر میخواهید بدانید اوره با آمونیوم لاکتات (یک ترکیب دیگر از خانواده لاکتیک اسید) چه فرقی دارد و کدام برای پوست مرغی و خشکی بدن بهتر است، مقاله کرم اوره ۱۰ درصد یا آمونیوم لاکتات؟ را بخوانید.
کرم ترک پا کامان یا کرم اوره بادیویت ویتالیر؟
هلثامین الان دو کرم ترک پا برای ترک پاشنه پا دارد. ترکیبات کامان از برچسب روی تیوپ و ترکیبات بادیویت از صفحه محصول آمده است.
| ویژگی | کامان | بادیویت ویتالیر |
|---|---|---|
| اوره | در فهرست ترکیبات برچسب نیست | ۱۰ درصد |
| آبرسانها | لاکتیک اسید، سدیم لاکتات، سدیم PCA | اوره |
| پایه پوشاننده | شیباتر، وازلین، موم زنبور عسل، دایمتیکون | اوسرین، موم زنبور عسل |
| ترمیم و تسکین | آلانتوئین؛ منتول برای حس خنکی | دکسپانتنول |
| عطر و نگهدارنده | عطر دارد؛ پارابن دارد | روی صفحه محصول ذکر نشده |
| حجم | ۲۳۰ میلیلیتر | ۱۰۰ میلیلیتر |
| دفعات مصرف | دو بار در روز، شب و بعد از حمام | صبح و شب یا بعد از شستشو |
| بیشتر مناسب | ترکهای سطحی و خشکی؛ کرم شب با پایه چرب | پاشنه زبر و پینهدار؛ آرنج و زانو |
نکتهای که از کنار هم گذاشتن این دو کرم معلوم میشود: این دو کرم از دو راه متفاوت کار میکنند. بادیویت با اوره ۱۰ درصد بیشتر روی نرم کردن پوست ضخیم و آبرسانی تمرکز دارد. در فهرست ترکیبات برچسب کامان اوره نیست؛ کامان با لاکتیک اسید و سدیم لاکتات آب را جذب میکند و بار اصلی را پایه چرب و پوشانندهاش (شیباتر، وازلین، موم زنبور عسل و دایمتیکون) برمیدارد. درصد لاکتیک اسید روی برچسب ذکر نشده است.
کرم رفع ترک پا کامان؛ برای ترکهای سطحی و پوست خشک پا
کرم رفع ترک پا کامان در تیوپ ۲۳۰ میلیلیتری عرضه میشود و طبق برچسب، ترکیب آبرسانها (لاکتیک اسید، سدیم لاکتات و سدیم PCA)، آلانتوئین و یک پایه پوشاننده قوی دارد. منتول و منتیل لاکتات هم حس خنکی میدهند. برچسب استفاده دو بار در روز، شبها و بعد از حمام را توصیه میکند. اگر ترکها سطحیاند و میخواهید روی پاشنه لایه محافظ بماند، این کرم انتخاب مناسبی است. چون عطر و منتول دارد، روی ترک باز و خونریز یا پوست خیلی حساس احتیاط کنید.

کرم اوره ۱۰٪ بادیویت ویتالیر؛ برای پاشنه زبر و پینهدار
کرم اوره ۱۰٪ بادیویت ویتالیر اوره ۱۰ درصد را با اوسرین (پایه پوشاننده)، موم زنبور عسل و دکسپانتنول ترکیب کرده است. اگر پاشنهتان سفت، زرد و زبر است و پوست ضخیم دارد، اوره به نرم شدن این لایه کمک میکند. این کرم فقط برای پا نیست و روی آرنج، زانو و دست خشک هم زده میشود. صفحه محصول استفاده صبح و شب یا بعد از هر بار شستشو را توصیه میکند.

کدام را بخرم؟ اگر مشکل اصلیتان پوست ضخیم و زبر پاشنه است، بادیویت. اگر ترکهای ریز و خشکی دارید و کرمی با پایه چرب و پوشاننده برای شب میخواهید، کامان. لازم نیست هر دو را روی هم بزنید؛ یک کرم ترک پای مناسب که هر روز و منظم زده شود، از دو کرمی که گاهبهگاه استفاده شوند مؤثرتر است. هر دو محصول اصل هستند و با تاریخ انقضای معتبر از هلثامین ارسال میشوند.
روتین شبانه درمان ترک پاشنه پا
این روتین بر اساس توصیههای AAD و DermNet است (منبع). بیشتر نتیجه از تکرار هر شب میآید، نه از یک بار استفاده سنگین از کرم ترک پا.
روتین شبانه ساده برای نرم کردن پوست پاشنه و کمک به بهتر شدن ترک پاشنه پا با کرم ترک پا، بر اساس توصیههای AAD و DermNet.
زمان کل:
خیس کردن کوتاه پا
پاها را ۵ تا ۱۰ دقیقه در آب ولرم (نه داغ) بگذارید یا بعد از دوش این کار را انجام دهید. خیس ماندن طولانیتر پوست را خشکتر میکند.
خشک کردن و سنگ پای ملایم
پا را با حوله به آرامی خشک کنید، طوری که کمی نمناک بماند. اگر پوست لبه پاشنه ضخیم است و ترک باز ندارد، چند بار آرام سنگ پا بکشید. روی ترک باز یا خونریز سنگ پا نکشید و پینه را با تیغ نتراشید.
زدن کرم ترک پا
تا ۵ دقیقه بعد از حمام، کرم ترک پا را روی پاشنه و لبههای آن ماساژ دهید. برای پاشنه زبر و ضخیم کرم اورهدار و برای ترکهای سطحی کرمی با پایه پوشاننده مناسب است.
لایه پوشاننده برای ترکهای عمیقتر
اگر ترکها عمیقتر است، AAD زدن لایه نازک وازلین ساده قبل از خواب را توصیه میکند. وازلین روی کرم، جلوی تبخیر آب را میگیرد.
پوشیدن جوراب نخی و تکرار هر شب
جوراب نخی بپوشید تا کرم روی پوست بماند و به ملحفه نمالد. این روتین را هر شب تکرار کنید؛ اگر بعد از یک هفته بهتر نشدید، به پزشک مراجعه کنید.
در طول روز: کفش جلو و پشتبسته و اندازه بپوشید و کمتر پابرهنه راه بروید. AAD دمپایی، کفش پشتباز و کفشهای کهنه و ساییده را برای پاشنه ترکخورده مناسب نمیداند. برای ترکهای دردناک، چسب زخم مایع روی ترک لایه محافظ میسازد.
اشتباهات رایج در درمان ترک پا
- تراشیدن پینه با تیغ یا قیچی: DermNet و bpac هر دو هشدار میدهند این کار را در خانه انجام ندهید؛ خطر زخم و عفونت دارد.
- سنگ پا روی ترک باز: سنگ پا فقط برای پوست ضخیم و سالم است، آن هم آرام و بعد از خیس شدن پوست.
- خیس کردن طولانی پا در آب داغ: بیشتر از ۱۰ دقیقه، پوست را خشکتر میکند.
- زدن کرم ترک پا روی پای کاملاً خشک و چند ساعت بعد از حمام: بهترین زمان تا ۵ دقیقه بعد از حمام است.
- قطع کرم ترک پا بعد از خوب شدن: ترک پاشنه با بازگشت خشکی برمیگردد؛ در فصل سرد هر شب کرم بزنید.
اگر خشکی پوست شما فقط مخصوص پا نیست و دست و صورت هم پوسته میدهند، شاید سد دفاعی پوست آسیب دیده است. مقاله نشانههای آسیب سد دفاعی پوست و ترمیم آن را ببینید.
چه زمانی برای ترک پاشنه پا به پزشک مراجعه کنیم؟
طبق DermNet اگر بعد از یک هفته مراقبت در خانه بهتر نشدید، یا ترکها شدید است، باید پادیاتریست (متخصص پا) یا پزشک را ببینید (منبع). این موارد را هم جدی بگیرید:
- ترک عمیق که خونریزی میکند یا راه رفتن را دردناک کرده است
- قرمزی، گرمی، تورم یا ترشح اطراف ترک (نشانه احتمالی عفونت)
- دیابت، مشکل گردش خون یا کم شدن حس پا
- پوستهریزی، خارش یا ضخیم شدن که به کف پا و بین انگشتان هم رسیده (احتمال قارچ پا، اگزما یا پسوریازیس)
سوالات متداول درباره ترک پاشنه پا
کرم ترک پا را چند بار در روز بزنیم؟
دستکم یک بار، شب قبل از خواب و ترجیحاً بعد از حمام. DermNet میگوید با شروع ترک، روزی ۲ تا ۳ بار کرم بزنید. دستور روی بسته هر کرم را هم رعایت کنید.
کرم اوره ۱۰ درصد برای ترک پا کافی است؟
برای پاشنه خشک و ترکهای سطحی معمولاً شروع مناسبی است. AAD برای پاشنه ترکخورده ۱۰ تا ۲۵ درصد اوره را پیشنهاد میکند. اگر پینه خیلی ضخیم است یا بعد از یک هفته بهتر نشدید، با پزشک یا داروساز درباره درصد بالاتر مشورت کنید.
وازلین برای ترک پا خوب است؟
وازلین یک پوشاننده قوی است و جلوی تبخیر آب از پوست را میگیرد. AAD زدن وازلین ساده قبل از خواب و پوشیدن جوراب را توصیه میکند. وازلین پوست ضخیم را نرم نمیکند؛ برای پینه، کرمی با اوره یا لاکتیک اسید هم لازم است.
چرا کرم ترک پا روی ترک میسوزد؟
اوره، اسیدها و منتول روی پوست باز ممکن است سوزش کوتاه ایجاد کنند. اگر سوزش ادامه داشت، تا بسته شدن ترکها کرم ملایمتر یا وازلین بزنید و اگر ترک خونریزی دارد به پزشک مراجعه کنید.
ترک پاشنه پا چقدر طول میکشد تا خوب شود؟
به عمق ترک و منظم بودن مراقبت بستگی دارد. DermNet میگوید اگر بعد از یک هفته مراقبت در خانه بهتر نشدید، به پادیاتریست یا پزشک مراجعه کنید. بعد از بهتر شدن هم کرم را ادامه دهید تا ترک برنگردد.
این مطلب جایگزین مشاوره با پزشک نیست.
منابع
- American Academy of Dermatology. How to care for dry, cracked heels. aad.org
- DermNet. Cracked heel. dermnetnz.org
- bpacnz. Cracked heels. Best Practice Journal 65, 2014. bpac.org.nz
- Micali G, Lacarrubba F. Optimising the use of urea in dermatology. Int J Clin Pract. 2020;74:e13570. doi.org
- Pan M, et al. Urea: a comprehensive review of the clinical literature. Dermatol Online J. 2013;19(11). escholarship.org
- ترکیبات کرم کامان: برچسب روی تیوپ؛ ترکیبات بادیویت: صفحه محصول در فروشگاه هلثامین